Πασχαλινὸ Μήνυμα 2026

Μητροπολίτου Γερμανίας Αὐγουστίνου,

Ἐξάρχου Κεντρῴας Εὐρώπης

*

«Μηδεὶς φοβείσθω θάνατον·

ἠλευθέρωσε γὰρ ἡμᾶς τοῦ Σωτῆρος ὁ θάνατος»^[1]

Ἀγαπητοί μου Χριστιανοὶ Ὀρθόδοξοι τῆς Γερμανίας,

σήμερα, μέσα στὸ φῶς καὶ στὴ χαρὰ τῆς Ἀναστάσεως, διαβάζεται πανηγυρικὰ στοὺς ναούς μας ἕνα ἀπὸ τὰ πιὸ γνωστὰ πατερικὰ κείμενα τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας: ὁ λεγόμενος Κατηχητικὸς Λόγος τοῦ ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου. Πρόκειται γιὰ ἕνα σύντομο, ἀλλὰ θεολογικὰ μεστὸ κήρυγμα, ποὺ ἐκφράζει τὴνκαρδιὰ τοῦ πασχαλινοῦ μηνύματος: τὴ νίκη τῆς ζωῆς πάνω στὸν θάνατο καὶ τὴ σωτηρία ὡς γεγονὸς ποὺἀγκαλιάζει τοὺς πάντες καὶ τὰ πάντα.

Στὸ κέντρο τοῦ Κατηχητικοῦ Λόγου βρίσκεται ἡ ἄπειρη φιλανθρωπία τοῦ Θεοῦ. Ὁ ἱερὸς Χρυσόστομος τονίζει ὅτι ὅλοι καλοῦνται νὰ συμμετάσχουν στὴ χαρὰ τῆς Ἀναστάσεως, ἀνεξάρτητα ἀπὸ τὸν χρόνο ἢ τὸν κόπο τῆς πνευματικῆς τους προετοιμασίας. Εἴτε κάποιος ἐργαζόταν «ἀπὸ τὴν πρώτη ὥρα», εἴτε ξεκίνησε «τὴνἑνδεκάτη», ἡ Χάρη εἶναι ἡ ἴδια. Αὐτὸ φανερώνει τὴν ἀρχὴ τοῦ Εὐαγγελίου ὅτι ἡ σωτηρία εἶναι, κατ᾽ ἐξοχήν, δῶρο Χάριτος καὶ ὄχι ἀποτέλεσμα ἢ ἐπιβράβευση ἀνθρώπινου κατορθώματος. Ἡ προσέγγιση αὐτὴ συνδέεται βαθιὰ μὲ τὴν εὐαγγελικὴ παραβολὴ τῆν ἐργατῶν τοῦ ἀμπελώνα^[2], ἀναδεικνύοντας μιὰ θεολογία ποὺ ὑπερβαίνει τὴ λογικὴ τῆς ἀνταποδοτικότητας καὶ εἰσάγει τὴ λογικὴ τῆς δωρεᾶς καὶ τῆς ἀγάπης.

Ὁ Κατηχητικὸς Λόγος μᾶς μαθαίνει, ἐπίσης, τί εἶναι γιὰ μᾶς ἡ Ἐκκλησία: ἡ πρόσκληση «ὅλοι ἀπολαῦστετὸ συμπόσιο τῆς πίστεως» φανερώνει τὴν Ἐκκλησία ὡς σύναξη ἱερὴ χωρὶς ἀποκλεισμούς. Δὲν ὑπάρχει διάκριση μεταξὺ πλουσίων καὶ φτωχῶν, μεταξὺ δικαίων καὶ ἁμαρτωλῶν, μεταξὺ ὅσων νήστευσαν καὶ ὅσωνδὲν νήστευσαν· ὅλοι καλοῦνται στὸ ἴδιο τραπέζι. Ἡ Ἐκκλησία φανερώνεται ὡς χῶρος συμφιλίωσης, ἀλληλεγγύης καὶ ἑνότητας τῶν πάντων.

Ὁ ἱερὸς Χρυσόστομος παρουσιάζει μιὰ βαθιὰ αἰσιόδοξη εἰκόνα γιὰ τὸν ἄνθρωπο: ὁ ἄνθρωπος δὲν καθορίζεται τελικὰ ἀπὸ τὴν ἁμαρτία, ἀλλὰ ἀπὸ τὴ δυνατότητα τῆς ἐπιλογῆς τῆς μετάνοιας καὶ τῆς ἀνάστασης. Ἡ φράση «κανεὶς νὰ μὴ φοβᾶται τὸν θάνατο» ἐκφράζει τὴν ὑπαρξιακὴ ἀλλαγὴ ποὺ προσφέρει ἡ Ἀνάσταση. Ὁ θάνατος δὲν εἶναι πλέον τὸ ὁριστικὸ τέλος. Ὁ Χριστός, μὲ τὸν δικό Του θάνατο, ἄλλαξε τὴ φύση τοῦ θανάτου.«Τὸν ἔκανε πέρασμα στὴ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ μεταμορφώνοντας τὴ δραματικότερη τραγωδία σὲ αἰώνιο θρίαμβο, σὲ νίκη»^[3].

Ἡ ἀνάγνωση τοῦ Κατηχητικοῦ Λόγου δὲν εἶναι, λοιπόν, ἁπλῶς μιὰ ὑπενθύμιση θεολογικῆς διδασκαλίας, ἀλλὰ μιὰ λειτουργικὴ ἐμπειρία. Ἐντάσσεται στὴ χαρὰ τῆς Πασχαλινῆς λατρείας καὶ λειτουργεῖ ὡς κορύφωση τοῦ μηνύματος: ὅλοι καλούμαστε νὰ ζήσουμε τὸ γεγονὸς τῆς Ἀναστάσεως ὡς πρόσωπα καὶ ὡς ἀδελφοὶ ἐνΧριστῷ.

Ὁ Κατηχητικὸς Λόγος τοῦ ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου συνοψίζει μέσα σὲ λίγες γραμμὲς τὴ θεολογία τοῦ Πάσχα μὲ ἀπαράμιλλη δύναμη:

• Ἡ σωτηρία εἶναι δῶρο τῆς Χάριτος τοῦ Θεοῦ·

  
  

• Ἡ Ἐκκλησία εἶναι ἀνοιχτὴ σὲ ὅλους μας·

  
  

• Ὁ θάνατος δὲν ἔχει τὸν τελευταῖο λόγο, ἔχει νικηθεῖ, καὶ

  
  

• Ἡ χαρὰ τῆς Ἀναστάσεως ἀγγίζει τοὺς πάντες καὶ τὰ πάντα.

  
  

Πρόκειται λοιπὸν γιὰ ἕνα κείμενο ποὺ δὲν ἀπευθύνεται μόνο στοὺς πιστοὺς τῆς ἐποχῆς του, ἀλλὰ διατηρεῖ διαχρονικὰ τὴν ἀξία του ὡς μήνυμα ἐλπίδας, συγχώρησης καὶ νέας ζωῆς ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ. Σ᾽ Αὐτὸν ἡ δόξακαὶ ἡ δύναμη στοὺς αἰῶνες τῶν αἰώνων!

Ἀγαπητοί μου Χριστιανοὶ Ὀρθόδοξοι τῆς Γερμανίας, Χριστὸς ἀνέστη!

Βόννη, Ἅγιο Πάσχα 2026

Ὁ Μητροπολίτης σας

+ ὁ Γερμανίας Αὐγουστῖνος

^[1] Ἁγ. Ἰωάννου Χρυσοστόμου, Κατηχητικὸς Λόγος.

^[2] Μτθ. 20,1-16.

^[3] Alexander Schmemann, Μεγάλη Σαρακοστή - Πορεία πρὸς τὸ Πάσχα, μτφρ. Ἑλένη Γκανούρη, ἐκδ. Ἀκρίτας, ⁵1991, σ. 14.